Hoe werkt een wortelkanaalbehandeling stap voor stap?

Een wortelkanaalbehandeling klinkt voor veel mensen spannender dan hij in werkelijkheid hoeft te zijn. Vaak wordt de behandeling juist uitgevoerd omdat een tand of kies ontstoken is en pijn veroorzaakt. Het doel is om het ontstoken of geïnfecteerde weefsel uit de tand te verwijderen, de wortelkanalen goed te reinigen en de tand zo mogelijk te behouden.
Maar wat gebeurt er precies tijdens zo’n behandeling? Hoe wordt een wortelkanaal gevonden, doet de behandeling pijn en waarom moet u soms meerdere keren terugkomen?

We leggen hieronder stap voor stap uit wat u kunt verwachten.

Waarom is een wortelkanaalbehandeling nodig?

Binnen in een tand of kies bevindt zich de pulpa. Dit is zacht weefsel waarin onder andere zenuwen en bloedvaten lopen. Wanneer dit weefsel ontstoken of geïnfecteerd raakt, kan een wortelkanaalbehandeling nodig zijn.
Zo’n ontsteking kan bijvoorbeeld ontstaan door een diep gaatje, een lekkende of diepe vulling, een barst of breuk in de tand of door een eerder trauma.
Soms veroorzaakt een ontstoken tandzenuw hevige kiespijn. De tand kan bijvoorbeeld sterk reageren op warm of koud of pijn doen bij het bijten. Maar een ontsteking kan ook aanwezig zijn zonder dat u op dat moment veel klachten heeft. Daarom wordt de diagnose niet alleen op basis van pijn gesteld.
De tandarts beoordeelt uw klachten, onderzoekt de tand of kies en maakt indien nodig een röntgenfoto.

Wat gebeurt er tijdens een wortelkanaalbehandeling?

Een wortelkanaalbehandeling bestaat uit verschillende stappen. De precieze behandeling verschilt per tand of kies. Een voortand heeft bijvoorbeeld meestal een eenvoudiger wortelkanaalstelsel dan een grote kies met meerdere wortels en kanalen.

Hieronder leggen we het behandelproces uit.

Stap 1: onderzoek en verdoving

Voor de behandeling wordt eerst vastgesteld welke tand of kies de klachten veroorzaakt en wat de conditie van het element is.
Daarna wordt het gebied verdoofd. We controleren of de verdoving voldoende werkt voordat we met de behandeling beginnen.

Bij We Smile Tandartsen beschikken we daarnaast over de QuickSleeper, waarmee we bij veel behandelingen op een comfortabele manier kunnen verdoven.
Het doel is dat u tijdens de behandeling zo min mogelijk ongemak ervaart.

Stap 2: de tand of kies openen

Wanneer de verdoving goed werkt, maakt de tandarts een kleine opening in de tand of kies. Via deze opening worden de wortelkanalen bereikbaar.
In de kanalen bevindt zich het ontstoken, geïnfecteerde of afgestorven weefsel dat moet worden verwijderd.
Het aantal wortelkanalen verschilt per tand of kies. Vooral kiezen kunnen meerdere kanalen hebben en de vorm daarvan kan per persoon verschillen.

Stap 3: de wortelkanalen vinden en op lengte bepalen

Om een wortelkanaal goed te kunnen behandelen, moet bekend zijn hoe ver het kanaal doorloopt.
De tandarts bepaalt daarom de werklengte van de wortelkanalen. Hiervoor kan gebruik worden gemaakt van elektronische lengtebepaling en röntgenfoto’s.
Dit is belangrijk omdat het kanaal over de juiste lengte moet worden gereinigd en later ook zorgvuldig moet worden gevuld.

Stap 4: reinigen en desinfecteren

Vervolgens worden de wortelkanalen met fijne instrumenten gereinigd en geleidelijk in vorm gebracht.
Tijdens dit proces worden de kanalen ook gespoeld met een desinfecterende vloeistof. Daarmee proberen we bacteriën, weefselresten en ander materiaal zo goed mogelijk uit het wortelkanaalstelsel te verwijderen.
Dit is een belangrijk onderdeel van de behandeling. Een wortelkanaal is namelijk erg klein en kan vertakkingen en onregelmatigheden bevatten die met het blote oog niet zichtbaar zijn.

Stap 5: de wortelkanalen vullen

Wanneer de kanalen voldoende zijn gereinigd en de situatie het toelaat, worden ze afgesloten met speciaal vulmateriaal.
Het doel hiervan is de gereinigde ruimte zo goed mogelijk af te sluiten, zodat bacteriën niet eenvoudig opnieuw het wortelkanaal kunnen binnendringen.
Niet iedere wortelkanaalbehandeling kan in één afspraak worden afgerond. Soms wordt de behandeling over meerdere afspraken verdeeld en krijgt de tand of kies tussentijds een tijdelijke afsluiting.

Stap 6: de tand of kies herstellen

Na de wortelkanaalbehandeling moet ook het zichtbare gedeelte van de tand of kies weer goed worden afgesloten.
Afhankelijk van hoeveel gezond tandweefsel nog aanwezig is, kan dit bijvoorbeeld met een vulling. Bij een tand of kies die sterk verzwakt is, kan later een uitgebreider herstel nodig zijn.
Welke restauratie geschikt is, hangt af van de hoeveelheid resterend tandweefsel, de plaats van de tand of kies en de belasting tijdens het kauwen.

Doet een wortelkanaalbehandeling pijn?

Dit is waarschijnlijk de vraag die we het vaakst horen.
Een wortelkanaalbehandeling wordt onder plaatselijke verdoving uitgevoerd. Het uitgangspunt is daarom dat de behandeling zelf comfortabel kan worden uitgevoerd.
Een sterk ontstoken tand kan soms moeilijker te verdoven zijn. In dat geval kan aanvullende verdoving nodig zijn. Geef het tijdens de behandeling altijd aan wanneer u toch iets voelt.
Na afloop kan de tand of kies nog enige tijd gevoelig zijn. Vooral bij bijten of kauwen kan het gebied wat beurs aanvoelen. Dat betekent niet automatisch dat de behandeling niet goed is gegaan.
Bij hevige of toenemende pijn, forse zwelling, koorts of wanneer u zich zorgen maakt, is het verstandig contact op te nemen met de tandarts.

Hoe lang duurt een wortelkanaalbehandeling?

Dat verschilt behoorlijk.
Een voortand met één relatief eenvoudig kanaal kan doorgaans sneller worden behandeld dan een grote kies met meerdere wortels en complexe wortelkanalen.
Ook de ernst van de ontsteking en eventuele eerdere behandelingen spelen een rol.
Daarom is vooraf niet voor iedere wortelkanaalbehandeling exact dezelfde behandeltijd te noemen. Soms kan de behandeling tijdens één afspraak worden afgerond en soms zijn meerdere afspraken nodig.

Waarom zijn soms meerdere afspraken nodig?

Het liefst wordt een behandeling efficiënt uitgevoerd, maar het is belangrijker dat de wortelkanalen zorgvuldig kunnen worden behandeld.
Bijvoorbeeld bij een uitgebreide infectie, complexe anatomie of wanneer de behandeling meer tijd vraagt dan verwacht, kan worden besloten de behandeling tijdens een volgende afspraak voort te zetten.
De tand of kies wordt dan tussentijds afgesloten. Tijdens de vervolgafspraak kan de behandeling verder worden uitgevoerd.

Hoe voelt een tand na een wortelkanaalbehandeling?

Doordat het weefsel uit het wortelkanaal is verwijderd, kan de tand niet meer op dezelfde manier reageren op koude of warmte als een vitale tand.
Dat betekent echter niet dat u rondom de tand nooit meer iets kunt voelen. De weefsels rond de wortel blijven aanwezig. Daardoor kunt u bijvoorbeeld nog druk voelen wanneer u op de tand bijt.
Kort na de behandeling kan dit gebied tijdelijk gevoelig zijn.

Kan een wortelkanaalbehandeling altijd een tand redden?

Het doel van een wortelkanaalbehandeling is om een tand of kies te behouden die anders mogelijk verloren zou gaan. Helaas kan niet iedere tand worden behouden.
Een ernstige breuk, onvoldoende gezond tandweefsel, bepaalde wortelproblemen of een zeer ongunstige prognose kunnen redenen zijn waarom een wortelkanaalbehandeling niet de beste oplossing is.
Daarom wordt vóór de behandeling niet alleen gekeken naar de ontsteking, maar ook naar de vraag of het zinvol en haalbaar is om de tand daarna duurzaam te herstellen.

Wat als een wortelkanaalbehandeling ingewikkeld is?

Niet ieder wortelkanaalstelsel is hetzelfde. Sommige tanden en kiezen hebben sterk gebogen, zeer nauwe of moeilijk bereikbare kanalen. Ook een tand die eerder een wortelkanaalbehandeling heeft gehad, kan extra complex zijn.
Wanneer een behandeling specialistische kennis of apparatuur vereist, kan een verwijzing naar een tandarts-endodontoloog worden besproken.
Het belangrijkste is uiteindelijk niet waar de behandeling wordt uitgevoerd, maar dat er een behandeling wordt gekozen die past bij de complexiteit en prognose van de tand.

Wortelkanaalbehandeling bij We Smile Tandartsen in Leiden

Heeft u aanhoudende kiespijn of vermoedt u dat een tand ontstoken is? Dan is het belangrijk om eerst vast te stellen waar de klachten vandaan komen. Kiespijn betekent namelijk niet automatisch dat een wortelkanaalbehandeling nodig is.
Bij We Smile Tandartsen in Leiden onderzoeken we de tand of kies en bespreken we met u wat we aantreffen. Wanneer een wortelkanaalbehandeling nodig is, leggen we vooraf uit wat de behandeling inhoudt en welke mogelijkheden er zijn.

Wanneer een wortelkanaalbehandeling te complex is om verantwoord binnen de algemene praktijk uit te voeren, kan een verwijzing naar een endodontoloog worden besproken.

Heeft u kiespijn of wilt u een tand of kies laten beoordelen? Neem dan contact met ons op voor een afspraak