Melktanden vallen uiteindelijk uit, maar dat betekent niet dat ze minder belangrijk zijn. Een gezond melkgebit helpt een kind bij eten en spreken en speelt een belangrijke rol tijdens de ontwikkeling van het blijvende gebit.
Goede mondverzorging begint daarom al bij het eerste tandje.
Voor ouders roept dat vaak vragen op. Wanneer moet u beginnen met poetsen? Welke tandpasta gebruikt u?Hoeveel tandpasta is nodig? Wanneer gaat een kind voor het eerst naar de tandarts? En wat doet u als uw kind absoluut niet wil poetsen?
In dit artikel geven we praktische tips om het melkgebit vanaf het begin gezond te houden.
Waarom zijn melktanden zo belangrijk?
Een melkgebit bestaat uit twintig tanden en kiezen. Hoewel deze uiteindelijk worden vervangen door blijvende tanden en kiezen, blijven sommige melkelementen jarenlang aanwezig.
Melktanden zijn belangrijk om goed te kunnen bijten en kauwen en ondersteunen de ontwikkeling van de spraak. Daarnaast houden ze ruimte vrij voor het blijvende gebit.
Problemen aan melktanden kunnen bovendien gewoon pijn veroorzaken. Een diep gaatje kan leiden tot kiespijn of een ontsteking.
Het idee dat een gaatje in een melktand niet belangrijk is omdat de tand later toch wisselt, klopt dus niet.
Wanneer krijgt een baby de eerste tandjes?
De leeftijd waarop het eerste tandje doorbreekt verschilt per kind.
Bij veel baby’s verschijnen de eerste tanden ergens in het eerste levensjaar. Meestal beginnen de onderste voortanden, maar er bestaat veel normale variatie.
U hoeft zich dus niet direct zorgen te maken wanneer een ander kind van dezelfde leeftijd al meer tanden heeft.
Zodra het eerste tandje zichtbaar is, is het tijd om met poetsen te beginnen.
Vanaf wanneer moet u melktanden poetsen?
Begin met poetsen zodra het eerste tandje is doorgebroken.
Gebruik een kleine, zachte tandenborstel die geschikt is voor de leeftijd van uw kind en poets zorgvuldig alle aanwezige tanden.
Maak tandenpoetsen vanaf jonge leeftijd onderdeel van een vaste dagelijkse routine. Bijvoorbeeld op een vast moment voor het slapen gaan.
Naarmate er meer tanden en kiezen doorkomen, wordt tweemaal daags poetsen steeds belangrijker.
Welke tandpasta gebruikt u voor een kind?
Gebruik een fluoridehoudende tandpasta die geschikt is voor de leeftijd van uw kind.
Fluoride helpt het tandglazuur te beschermen tegen cariës en is daarom een belangrijk onderdeel van de dagelijkse preventie.
De aanbevolen hoeveelheid tandpasta is bij jonge kinderen klein en verandert met de leeftijd. Kijk daarom naar het leeftijdsadvies op de tandpasta en volg het Nederlandse fluorideadvies.
Gebruik niet zomaar extra tandpasta met het idee dat meer fluoride automatisch beter is.
Bij twijfel kan de tandarts of mondhygiënist u laten zien welke hoeveelheid voor uw kind geschikt is.
Hoe poetst u de tanden van een jong kind?
Goed zicht is belangrijk.
Laat uw kind bijvoorbeeld zitten of liggen met het hoofd ondersteund, zodat u goed in de mond kunt kijken. Til de lip voorzichtig op en probeer systematisch alle tanden en kiezen te poetsen.
Poets niet alleen de voorkant. Ook de binnenkant en kauwvlakken moeten worden bereikt.
Besteed extra aandacht aan de achterste kiezen. De groeven in deze kiezen kunnen moeilijker schoon te houden zijn.
Het hoeft niet iedere keer perfect te gaan. Vooral bij jonge kinderen is het belangrijk om van poetsen een vaste gewoonte te maken.
Wat als uw kind niet wil tandenpoetsen?
Vrijwel iedere ouder krijgt hiermee te maken.
Een peuter kan de ene dag zonder problemen meewerken en de volgende dag de tandenborstel volledig weigeren. Dat betekent niet dat u moet stoppen met poetsen.
Probeer het voorspelbaar en rustig te houden. Een vast poetsmoment, een liedje, samen poetsen of uw kind zelf eerst even laten proberen kan helpen.
Daarna neemt u als ouder het poetsen over om ervoor te zorgen dat alle tanden daadwerkelijk worden bereikt.
Maak er bij voorkeur geen langdurige onderhandeling van. Tandenpoetsen hoort, net als handen wassen en een autogordel dragen, bij de dagelijkse verzorging.
Tot welke leeftijd moet u napoetsen?
Kinderen willen vaak al jong zelfstandig poetsen. Dat is goed om te stimuleren, maar jonge kinderen hebben nog niet de fijne motoriek om alle oppervlakken betrouwbaar schoon te maken.
Daarom blijft hulp van een ouder lange tijd nodig.
Als praktische richtlijn wordt vaak geadviseerd om tot ongeveer 10 jaar na te poetsen. Kijk daarbij ook naar het individuele kind. Sommige kinderen hebben langer hulp nodig.
Laat uw kind gerust eerst zelf poetsen en controleer en poets daarna na.
Hoe ontstaan gaatjes in melktanden?
Cariës ontstaat wanneer bacteriën in tandplak suikers uit eten en drinken omzetten in zuren. Wanneer tanden hier regelmatig aan worden blootgesteld, kan het glazuur mineralen verliezen en kan uiteindelijk een gaatje ontstaan.
Daarbij is niet alleen belangrijk hoeveel suiker een kind binnenkrijgt, maar ook hoe vaak.
Steeds een slokje zoete drank, een koekje of ander tussendoortje betekent telkens opnieuw een belasting voor het gebit.
Daarom zijn naast goed poetsen ook de eet- en drinkgewoonten belangrijk.
Wat kan uw kind het beste drinken?
Water is een goede keuze als dagelijkse dorstlesser.
Probeer te voorkomen dat een kind gedurende de hele dag steeds kleine hoeveelheden zoete drank drinkt. Dat geldt niet alleen voor frisdrank. Ook andere suikerhoudende dranken kunnen bijdragen aan het cariësrisico.
Vooral een fles of beker met een zoete drank waarmee een kind langdurig rondloopt of in slaap valt, is ongunstig voor het gebit.
Maak van water daarom zoveel mogelijk de gewone dorstlesser tussen de eetmomenten.
Is een fles melk voor het slapen slecht voor de tanden?
Zodra tanden zijn doorgebroken, is het belangrijk om erop te letten wat er na het tandenpoetsen nog wordt gedronken of gegeten.
Na de laatste poetsbeurt is water de eenvoudigste keuze wanneer uw kind nog dorst heeft.
Laat een kind bij voorkeur niet gedurende de nacht langdurig aan een fles met een suikerhoudende drank drinken.
Heeft uw baby nog nachtvoedingen of heeft u vragen over voeding in combinatie met de eerste tanden? Bespreek dit gerust tijdens het tandartsbezoek. Advies kan worden afgestemd op de leeftijd en situatie van uw kind.
Wanneer moet een kind voor het eerst naar de tandarts?
Wacht niet totdat uw kind kiespijn heeft.
Het is verstandig om een kind al vanaf het doorbreken van het eerste tandje mee te nemen naar de tandarts.
Zo kan de tandarts vroeg meekijken naar de ontwikkeling van het gebit en kunnen ouders advies krijgen over poetsen, fluoride en eet- en drinkgewoonten.
Een bijkomend voordeel is dat uw kind de tandarts leert kennen op een moment dat er niets vervelends hoeft te gebeuren.
Het eerste tandartsbezoek kan daardoor vooral draaien om kennismaken.
Hoe maakt u het eerste tandartsbezoek prettig?
Probeer een tandartsbezoek thuis als iets normaals te presenteren.
U hoeft uw kind niet uitgebreid voor te bereiden op alles wat mogelijk kan gebeuren. Zinnen als “het doet echt geen pijn” of “je hoeft niet bang te zijn” kunnen juist onbedoeld het idee geven dat er iets spannends gaat gebeuren.
Vertel eenvoudig dat de tandarts de tandjes gaat tellen en bekijken.
Laat ons vervolgens rustig kennismaken met uw kind en uitleggen wat we gaan doen.
Bij kinderen bouwen we het contact liever stap voor stap op.
Wat als uw kind bang is voor de tandarts?
Forceer een behandeling bij een angstig kind niet zomaar.
Angst kan verschillende oorzaken hebben. Soms heeft een kind eerder een vervelende ervaring gehad, terwijl andere kinderen vooral bang zijn voor het onbekende.
Door rustig kennis te maken en een kind geleidelijk vertrouwd te maken met de omgeving, instrumenten en behandeling kan vertrouwen worden opgebouwd.
Bij We Smile Tandartsen vinden we het belangrijk om kinderen de tijd te geven om aan de tandarts te wennen.
Wat gebeurt er als een melktand een gaatje heeft?
Een gaatje in een melktand hoeft niet altijd op exact dezelfde manier te worden behandeld.
De tandarts kijkt onder andere naar de grootte en plaats van het gaatje, eventuele klachten, de leeftijd van het kind en hoe lang de betreffende tand of kies naar verwachting nog aanwezig blijft.
Soms ligt de nadruk op preventie en controle. In andere situaties kan behandeling nodig zijn.
Bij pijn, zwelling of een ontsteking moet het kind altijd worden beoordeeld.
Wat als een melktand afbreekt of eruit wordt gestoten?
Kinderen vallen regelmatig tijdens het spelen en daarbij kunnen ook de voortanden beschadigd raken.
Is een melktand afgebroken, verplaatst of volledig uit de mond gekomen? Neem dan contact op met de tandarts voor advies.
Een volledig uitgeslagen melktand wordt niet teruggeplaatst, omdat dit schade kan veroorzaken aan de blijvende tand die zich daaronder ontwikkelt.
Bij een tandtrauma is het belangrijk om duidelijk te vertellen wat er is gebeurd en wanneer het ongeval plaatsvond.
Zijn duimen en een speen slecht voor het gebit?
Zuigen is voor baby’s en jonge kinderen een natuurlijke behoefte.
Wanneer duimen of speengebruik echter langdurig doorgaat, kan dit invloed hebben op de ontwikkeling en stand van tanden en kaken.
Hoe groot die invloed is, hangt onder andere af van hoe vaak, hoe intensief en hoe lang het kind de gewoonte heeft.
Tijdens controles kunnen we de ontwikkeling van het gebit volgen en indien nodig bespreken wanneer het verstandig is om duimen of speengebruik af te bouwen.
Wanneer komen de eerste blijvende tanden?
Rond de schoolleeftijd begint het melkgebit geleidelijk te wisselen.
Een belangrijk moment is het doorbreken van de eerste blijvende kiezen. Deze verschijnen achter de laatste melkkiezen en vervangen dus géén melktand.
Daardoor merken ouders soms niet dat dit al blijvende kiezen zijn.
Juist deze nieuwe kiezen verdienen extra aandacht tijdens het poetsen. Ze liggen tijdens het doorbreken soms lager dan de andere kiezen en kunnen daardoor moeilijker bereikbaar zijn.
Zijn tandartscontroles voor kinderen gratis?
Voor kinderen tot 18 jaar wordt veel reguliere tandheelkundige zorg in Nederland vanuit de basisverzekering vergoed. Er zijn wel uitzonderingen; orthodontie valt bijvoorbeeld niet standaard onder de gewone tandheelkundige vergoeding vanuit de basisverzekering.
Daarom kunt u bij twijfel altijd vooraf bij uw zorgverzekeraar controleren of een specifieke behandeling wordt vergoed.
Laat kosten dus niet automatisch een reden zijn om een jong kind niet mee te nemen naar de tandarts.
Kindertandarts in Leiden: jong beginnen met mondzorg
Bij We Smile Tandartsen in Leiden vinden we het belangrijk dat kinderen vanaf jonge leeftijd op een ontspannen manier kennismaken met de tandarts.
We kijken naar de ontwikkeling van het gebit en geven ouders praktische adviezen over poetsen, fluoride, voeding en het voorkomen van gaatjes.
Door kinderen al vanaf het eerste tandje mee te nemen, kan een tandartsbezoek onderdeel worden van de normale verzorging in plaats van iets wat pas gebeurt wanneer er pijn is.
Heeft uw kind zijn of haar eerste tandjes gekregen? Neem uw kind gerust mee voor een eerste kennismaking en controle.