Mondzorg bij ouderen in Leiden
Een gezond gebit blijft belangrijk, ook op latere leeftijd. Steeds meer mensen behouden hun eigen tanden en kiezen tot op hoge leeftijd. Dat is natuurlijk positief, maar betekent ook dat goede dagelijkse mondverzorging en regelmatige controles belangrijk blijven.
Naarmate we ouder worden, kunnen er omstandigheden ontstaan waardoor de verzorging van het gebit lastiger wordt. Denk bijvoorbeeld aan een droge mond, medicijngebruik, terugtrekkend tandvlees of minder kracht en beweeglijkheid in de handen. Ook kunnen bestaande kronen, bruggen, implantaten of een gebitsprothese extra aandacht nodig hebben.
Met de juiste begeleiding kunnen veel mondproblemen worden voorkomen of vroeg worden ontdekt. In dit artikel bespreken we waar u op latere leeftijd extra op kunt letten.
Waarom is goede mondzorg bij ouderen extra belangrijk?
Onze tanden worden niet automatisch slechter omdat we ouder worden. Wel heeft een gebit van iemand van 70 of 80 jaar natuurlijk al veel langer gefunctioneerd dan dat van iemand van 30.
Vullingen, kronen en bruggen kunnen al langere tijd aanwezig zijn en het tandvlees kan zich in de loop der jaren terugtrekken. Hierdoor kunnen bijvoorbeeld delen van de tandwortel bloot komen te liggen.
Daarnaast kunnen veranderingen in gezondheid, medicijngebruik of dagelijkse zelfzorg invloed hebben op de mond.
Een gezonde mond helpt om comfortabel te kunnen eten en spreken. Ook voorkomt goede verzorging klachten zoals pijn, ontstoken tandvlees en problemen met kauwen.
Welke mondproblemen komen vaker voor op latere leeftijd?
Bij ouderen zien we een aantal problemen relatief regelmatig terug. Dat betekent natuurlijk niet dat iedereen hiermee te maken krijgt.
Voorbeelden zijn:
- terugtrekkend tandvlees;
- blootliggende en gevoelige tandhalzen;
- tandplak en tandsteen;
- gaatjes aan de worteloppervlakken;
- ontstoken of bloedend tandvlees;
- een droge mond;
- slijtage van tanden en kiezen;
- problemen rondom kronen, bruggen of implantaten;
- een gebitsprothese die minder goed past.
Sommige problemen ontwikkelen zich langzaam en veroorzaken in het begin weinig klachten. Daarom blijft controle zinvol, ook wanneer u zelf geen pijn ervaart.
Een droge mond door medicijnen
Een droge mond komt regelmatig voor bij ouderen. Vaak is niet de leeftijd zelf de belangrijkste oorzaak, maar spelen bijvoorbeeld medicijnen of bepaalde aandoeningen een rol.
Speeksel heeft verschillende belangrijke functies. Het houdt de mond vochtig, helpt bij het eten en slikken en beschermt de tanden tegen zuren.
Wanneer langere tijd te weinig speeksel aanwezig is, kunnen eten en spreken minder comfortabel worden. Ook kan het risico op gaatjes toenemen.
Heeft u sinds het starten of veranderen van medicatie duidelijk meer last van een droge mond? Bespreek dit dan met uw tandarts, arts of apotheker. Stop niet op eigen initiatief met voorgeschreven medicijnen.
Wat kunt u zelf doen bij een droge mond?
Regelmatig kleine hoeveelheden water drinken kan prettig zijn. Suikervrije kauwgom kan bij mensen die nog voldoende speeksel kunnen produceren helpen om de speekselproductie te stimuleren.
Daarnaast bestaan er speciale producten om een droge mond tijdelijk te verlichten.
Het is vooral belangrijk om bij een aanhoudend droge mond ook naar de oorzaak en de conditie van het gebit te laten kijken. Alleen meer water drinken lost het onderliggende probleem namelijk niet altijd op.
Goede mondhygiëne en het gebruik van fluoride worden bij een verhoogd risico op gaatjes extra belangrijk.
Terugtrekkend tandvlees en blootliggende tandhalzen
Met het ouder worden kan het tandvlees zich op sommige plaatsen terugtrekken. Hierdoor wordt een gedeelte van de tandwortel zichtbaar.
Deze oppervlakken zijn kwetsbaarder dan het glazuur van de kroon van een tand. Er kunnen daardoor gemakkelijker wortelcariës en gevoeligheidsklachten ontstaan.
Goed maar voorzichtig poetsen is belangrijk. Harder poetsen betekent niet automatisch beter poetsen en kan juist extra irritatie veroorzaken.
Tijdens een controle kan worden bekeken of er blootliggende worteloppervlakken zijn en of aanvullende preventieve maatregelen verstandig zijn.
Ontstoken tandvlees en parodontitis
Bloedend tandvlees wordt soms gezien als iets wat nu eenmaal bij het ouder worden hoort. Dat is niet het geval.
Bloedend, rood of gezwollen tandvlees kan een teken zijn van een tandvleesontsteking. Wanneer een ontsteking zich verder uitbreidt naar het steunweefsel rond de tanden en kiezen, spreken we van parodontitis.
Parodontitis kan uiteindelijk leiden tot verlies van steun rondom tanden en kiezen. Daarom is het belangrijk om tandvleesproblemen tijdig te herkennen en te behandelen.
De tandarts of mondhygiënist kan beoordelen hoe gezond het tandvlees is en aangeven welke verzorging of behandeling nodig is.
Wat als tandenpoetsen steeds moeilijker wordt?
Op latere leeftijd kan dagelijkse mondverzorging lastiger worden. Bijvoorbeeld door minder kracht in de handen, beperkte beweeglijkheid of problemen met het zicht.
Een elektrische tandenborstel kan in sommige situaties helpen, omdat de borstel zelf een groot deel van de poetsbeweging uitvoert. Ook een dikkere handgreep kan gemakkelijker vast te houden zijn.
Voor het reinigen tussen tanden en kiezen kunnen ragers worden gebruikt wanneer daar voldoende ruimte voor is. Welke maat geschikt is, verschilt per persoon.
Wanneer poetsen moeilijker wordt, bespreek dit dan gerust tijdens een afspraak. Soms kan een kleine aanpassing in de dagelijkse routine al veel verschil maken.
Wanneer kan hulp van een partner of mantelzorger nodig zijn?
Soms lukt het niet meer om het gebit volledig zelfstandig te verzorgen. Een partner, familielid of andere mantelzorger kan dan helpen bij het poetsen en reinigen van het gebit of de prothese.
Dat kan in het begin ongemakkelijk voelen, maar goede mondverzorging blijft juist in deze situatie belangrijk.
Wanneer iemand afhankelijker wordt van anderen voor dagelijkse verzorging, is het verstandig om mondzorg daar bewust onderdeel van te laten zijn. Een tandarts of mondhygiënist kan uitleg geven over een praktische manier om hierbij te helpen.
Mondzorg bij een kunstgebit
Ook wanneer alle eigen tanden en kiezen zijn vervangen door een kunstgebit, blijft dagelijkse mondverzorging nodig.
Op een gebitsprothese kunnen voedselresten en aanslag achterblijven. Maak de prothese daarom dagelijks goed schoon en besteed ook aandacht aan het tandvlees, de tong en andere delen van de mond.
Een kunstgebit kan na verloop van tijd losser gaan zitten doordat de vorm van de kaak verandert. Pijnlijke plekken, moeite met kauwen of een prothese die steeds beweegt, zijn redenen om de pasvorm te laten controleren.
Een kunstgebit betekent dus niet dat controles nooit meer nodig zijn.
Mondzorg bij kronen, bruggen en implantaten
Kronen, bruggen en implantaten kunnen jarenlang functioneren, maar hebben eveneens goede verzorging nodig.
Vooral de overgang tussen een kroon en de eigen tand en de gebieden rondom implantaten verdienen aandacht. Tandplak kan zich ook daar ophopen.
Bij bruggen kan het nodig zijn om ook onder het brugdeel te reinigen. Daarvoor bestaan verschillende hulpmiddelen.
Tijdens een controle kan worden bekeken of bestaande restauraties nog goed functioneren en of de omliggende weefsels gezond zijn.
Hoe vaak moet een oudere naar de tandarts?
Er bestaat niet één controle-interval dat voor iedere oudere patiënt geschikt is.
Hoe vaak een controle verstandig is, hangt bijvoorbeeld af van het aantal eigen tanden en kiezen, de conditie van het tandvlees, het risico op gaatjes, medicijngebruik, de kwaliteit van de dagelijkse mondverzorging en eventuele kronen, implantaten of protheses.
Voor iemand met een gezond en stabiel gebit kan een ander interval passend zijn dan voor iemand met een droge mond en een verhoogd risico op gaatjes.
Daarom wordt het controle-interval bij voorkeur individueel bepaald.
Wanneer is het verstandig om eerder contact op te nemen?
Wacht niet tot de volgende periodieke controle wanneer er duidelijke klachten ontstaan.
Neem bijvoorbeeld eerder contact op bij aanhoudende pijn, zwelling, een afgebroken tand, problemen met eten, een loszittende kroon of brug, wondjes die niet genezen of een gebitsprothese die pijn veroorzaakt.
Ook wanneer mondverzorging thuis steeds moeilijker wordt, kan het verstandig zijn om dit te bespreken.
Mondzorg voor ouderen bij We Smile Tandartsen in Leiden
Bij We Smile Tandartsen in Leiden vinden we het belangrijk dat mondzorg ook op latere leeftijd begrijpelijk en haalbaar blijft.
Tijdens een controle kijken we niet alleen naar tanden en kiezen, maar ook naar het tandvlees, bestaande restauraties en eventuele gebitsprotheses. Wanneer dagelijkse mondverzorging moeilijker wordt, kunnen we samen kijken welke aanpassingen of hulpmiddelen kunnen helpen.
Ook wanneer een partner, kind of mantelzorger betrokken is bij de dagelijkse verzorging, kunnen vragen over mondverzorging tijdens een afspraak worden besproken.
Wilt u uw gebit of gebitsprothese laten controleren? Maak dan een afspraak bij onze praktijk in Leiden.
