Een kroon en een brug worden allebei gebruikt om het gebit te herstellen, maar ze hebben een verschillende functie. Een kroon herstelt meestal een bestaande tand of kies, terwijl een brug één of meerdere ontbrekende tanden of kiezen kan vervangen.
Twijfelt u of in uw situatie een kroon of brug nodig is? Dan hangt de keuze onder andere af van hoeveel gezond tandweefsel nog aanwezig is, de conditie van de aangrenzende tanden, de plaats van de ontbrekende tand en uw wensen.
In dit artikel leggen we het verschil tussen een kroon en een brug uit, hoe beide behandelingen verlopen en welke alternatieven er zijn.
Wat is een kroon?
Een kroon is een kapje dat over een bestaande tand of kies wordt geplaatst.
De tand blijft dus aanwezig, maar wordt voorbereid zodat de kroon eroverheen kan worden geplaatst. De kroon herstelt de vorm en functie van de tand en kan qua kleur en vorm worden afgestemd op de rest van het gebit.
Een kroon kan bijvoorbeeld worden overwogen wanneer een tand of kies zo sterk is beschadigd of verzwakt dat een gewone vulling onvoldoende houvast of bescherming biedt.
Wanneer kan een kroon nodig zijn?
Niet iedere beschadigde tand heeft automatisch een kroon nodig.
Bij kleinere beschadigingen kan bijvoorbeeld een composietrestauratie voldoende zijn. Naarmate er minder gezond tandweefsel overblijft, kan een uitgebreidere restauratie nodig zijn.
Een kroon kan onder andere worden overwogen bij een sterk verzwakte of afgebroken tand, een zeer grote bestaande restauratie of in bepaalde situaties na een wortelkanaalbehandeling.
Ook kan een kroon onderdeel zijn van een implantaatbehandeling: de kroon vormt dan het zichtbare gedeelte van de nieuwe tand en wordt op het implantaat bevestigd.
Welke oplossing geschikt is, beoordelen we per tand of kies.
Is na een wortelkanaalbehandeling altijd een kroon nodig?
Nee, niet automatisch.
Na een wortelkanaalbehandeling wordt gekeken hoeveel gezond tandweefsel nog aanwezig is, om welke tand of kies het gaat en hoeveel belasting deze tijdens het kauwen krijgt.
Vooral kiezen kunnen na uitgebreid verlies van tandweefsel kwetsbaarder zijn voor breuk. In zo’n situatie kan een kroon of andere restauratie die de knobbels beschermt worden geadviseerd.
Bij een tand die nog voldoende stevig tandweefsel heeft, kan soms een andere restauratie geschikt zijn.
Een wortelkanaalbehandeling betekent dus niet per definitie dat daarna altijd een kroon moet worden geplaatst.
Wat is een brug?
Een tandheelkundige brug wordt gebruikt om een ruimte te overbruggen waar één of meerdere tanden of kiezen ontbreken.
Bij een traditionele brug worden de tanden of kiezen aan weerszijden van de lege ruimte gebruikt als pijlers.
Op deze pijlers komen kronen. Daartussen bevindt zich één of meer kunsttanden die de ontbrekende tanden vervangen. De onderdelen vormen samen één vaste constructie.
Een brug zit vast in de mond en wordt dus niet dagelijks uitgenomen zoals een uitneembare gebitsprothese.
Wanneer kan een brug een goede oplossing zijn?
Een brug kan worden overwogen wanneer een tand of kies ontbreekt en u de open ruimte wilt laten herstellen.
Daarbij wordt onder andere gekeken naar de tanden naast de ruimte. Deze moeten geschikt zijn om de brug te ondersteunen.
Wanneer aangrenzende tanden bijvoorbeeld al grote restauraties of kronen hebben, kan een traditionele brug in bepaalde situaties logisch zijn.
Zijn de aangrenzende tanden volledig gaaf, dan is het belangrijk om ook alternatieven te bespreken. Voor een traditionele brug moeten de pijlers namelijk worden voorbereid om de kronen te kunnen dragen.
Wat is het belangrijkste verschil tussen een kroon en een brug?
Het belangrijkste verschil is de functie.
Een kroon herstelt een bestaande tand of kies. Een brug vervangt een ontbrekende tand of kies door de lege ruimte te overbruggen.
Een kroon staat dus meestal op één bestaande tand. Een traditionele brug bestaat uit meerdere met elkaar verbonden onderdelen en steunt op aangrenzende tanden of kiezen.
Er bestaan daarnaast implantaatgedragen kronen en bruggen. Daarbij wordt de constructie niet uitsluitend door natuurlijke tanden ondersteund, maar door één of meerdere implantaten.
Moeten tanden worden afgeslepen voor een kroon?
Voor een conventionele kroon moet de bestaande tand worden voorbereid.
Daarbij wordt tandweefsel verwijderd om voldoende ruimte te creëren voor de kroon en ervoor te zorgen dat deze goed kan worden geplaatst.
Hoeveel voorbereiding nodig is, hangt onder andere af van de conditie van de tand en het materiaal en ontwerp van de restauratie.
Daarom wordt een kroon niet zomaar geplaatst wanneer een tand ook op een minder ingrijpende manier duurzaam kan worden hersteld.
Moeten gezonde tanden worden afgeslepen voor een brug?
Bij een traditionele tandgedragen brug moeten de pijlers worden voorbereid voor de kronen van de brug.
Dat is een belangrijk aandachtspunt wanneer de tanden naast de ontbrekende tand nog volledig gezond en gaaf zijn.
In zo’n situatie kan bijvoorbeeld een implantaat interessant zijn, omdat daarbij de aangrenzende tanden doorgaans niet als pijlers hoeven te worden voorbereid.
Er bestaan ook andere typen bruggen, zoals een adhesiefbrug, waarbij de bevestiging anders werkt en soms minder tandweefsel hoeft te worden verwijderd.
Welke mogelijkheid geschikt is, hangt sterk af van de locatie en de individuele situatie.
Wat is het verschil tussen een brug en een implantaat?
Zowel een brug als een implantaat kan worden gebruikt om een ontbrekende tand te vervangen, maar de manier waarop verschilt.
Een traditionele brug gebruikt de aangrenzende tanden als ondersteuning. Bij een implantaat wordt een kunstwortel in het kaakbot geplaatst. Hierop kan vervolgens een kroon worden bevestigd.
Een implantaat heeft als voordeel dat aangrenzende tanden doorgaans niet als pijlers hoeven te worden voorbereid.
Daar staat tegenover dat het plaatsen van een implantaat een chirurgische behandeling is en dat voldoende gezond bot en tandvlees nodig zijn. Ook duurt een implantaattraject doorgaans langer omdat het implantaat eerst moet genezen en integreren in het kaakbot.
Er is daarom niet één oplossing die voor iedereen beter is.
Hoe wordt een kroon gemaakt?
Voordat een kroon wordt gemaakt, wordt de tand onderzocht en wordt beoordeeld of een kroon een geschikte restauratie is.
Vervolgens wordt de tand voorbereid voor de kroon.
Daarna moet de vorm van de tand en de omliggende tanden nauwkeurig worden geregistreerd. Dit kan afhankelijk van de situatie met een digitale mondscan of een conventionele afdruk.
Op basis daarvan wordt de definitieve kroon vervaardigd.
Wanneer de kroon klaar is, wordt gecontroleerd of deze goed aansluit, of het contact met de andere tanden klopt en of de beet goed aanvoelt. Daarna kan de kroon definitief worden bevestigd.
Hoe wordt een brug gemaakt?
Het maken van een traditionele brug verloopt gedeeltelijk hetzelfde als het maken van een kroon.
Eerst worden de tanden die als pijlers dienen voorbereid. Vervolgens wordt de situatie nauwkeurig geregistreerd met een scan of afdruk.
Op basis hiervan wordt de brug vervaardigd.
Tijdens het plaatsen wordt onder andere gekeken naar de pasvorm, de beet, de vorm en de aansluiting op de pijlers.
Omdat een brug meerdere tanden met elkaar verbindt, is ook de mogelijkheid om de constructie goed schoon te houden belangrijk.
Doet het plaatsen van een kroon of brug pijn?
Het voorbereiden van tanden voor een kroon of brug gebeurt normaal gesproken onder plaatselijke verdoving wanneer dat nodig is.|
Daardoor hoort de behandeling zelf goed te verdragen te zijn.
Na de behandeling kan een tand of het omliggende tandvlees tijdelijk wat gevoelig zijn. Ook kan een nieuwe kroon of brug in het begin anders aanvoelen tijdens het kauwen.
Heeft u na plaatsing aanhoudende pijn of voelt de beet duidelijk te hoog aan? Neem dan contact op met de tandarts zodat dit kan worden gecontroleerd.
Hoe verzorgt u een kroon?
Een kroon kan zelf geen gaatje krijgen, maar de natuurlijke tand onder en langs de kroonrand kan dat wel.
Daarom blijft goede mondverzorging belangrijk.
Poets tweemaal per dag zorgvuldig met fluoridetandpasta en besteed aandacht aan de overgang tussen kroon en tandvlees.
Ook de ruimtes tussen de tanden moeten schoon worden gehouden met hulpmiddelen die bij uw gebit passen.
Hoe maakt u een brug schoon?
Een brug vraagt iets meer aandacht omdat de kunsttand niet op dezelfde manier met floss kan worden gereinigd als een losse natuurlijke tand.
Vooral het gebied onder de kunsttand en rondom de pijlers moet goed schoon worden gehouden.
Afhankelijk van de ruimte kunnen bijvoorbeeld ragers of speciale floss worden gebruikt.
De tandarts of mondhygiënist kan laten zien welke methode voor uw brug het meest geschikt is.
Goede reiniging is belangrijk om het tandvlees gezond te houden en de natuurlijke pijlers zo goed mogelijk te beschermen.
Kan er een gaatje onder een kroon of brug ontstaan?
Ja.
Hoewel het materiaal van een kroon of brug zelf geen cariës krijgt, blijven de onderliggende en aangrenzende natuurlijke tanden gevoelig voor tandbederf.
Vooral langs de overgang tussen de kroon en de natuurlijke tand kan een probleem ontstaan wanneer daar langdurig tandplak achterblijft.
Daarom blijven dagelijkse mondverzorging en periodieke controles belangrijk, ook wanneer een kroon of brug al jarenlang probleemloos functioneert.
Hoe lang gaat een kroon of brug mee?
Er bestaat geen vaste levensduur die voor iedere kroon of brug geldt.
Een goed gemaakte en goed onderhouden restauratie kan vele jaren functioneren, maar uiteindelijk kunnen slijtage, cariës, tandvleesproblemen, breuk of veranderingen aan de onderliggende tanden optreden.
Ook knarsen en klemmen kan extra belasting geven.
Daarom zou ik de huidige uitspraak “10 tot 15 jaar of langer” uit de blog verwijderen. Het is voor patiënten nuttiger om uit te leggen welke factoren de levensduur beïnvloeden dan een getal te noemen dat gemakkelijk als garantie wordt gelezen.
Wat gebeurt er als een kroon of brug loskomt?
Neem contact op met de tandarts wanneer een kroon of brug loskomt.
Probeer de restauratie niet zelf met secondelijm of andere huishoudelijke lijm vast te zetten.
Bewaar een losgekomen kroon of brug en neem deze mee naar uw afspraak.
Soms kan een restauratie opnieuw worden bevestigd. In andere situaties is er bijvoorbeeld sprake van cariës, beschadiging van de onderliggende tand of een breuk waardoor een andere behandeling nodig is.
Daarom moet eerst worden onderzocht waarom de kroon of brug is losgekomen.
Wat is goedkoper: een kroon, brug of implantaat?
De kosten kunnen niet goed worden vergeleken zonder naar de volledige behandeling te kijken.
Een enkele kroon, een meerdelige brug en een implantaat met kroon bestaan uit verschillende behandelstappen en hebben daardoor verschillende kosten.
Bij een implantaat kunnen bijvoorbeeld chirurgische behandeling en aanvullende diagnostiek nodig zijn. Bij een brug speelt het aantal pijlers en elementen een rol.
Daarom is een persoonlijke begroting veel nuttiger dan alleen kijken naar één standaardprijs.
Na onderzoek kunnen de verschillende behandelopties en verwachte kosten met u worden besproken.
Kroon, brug of implantaat: wat past bij uw situatie?
Dat hangt vooral af van wat er hersteld moet worden.
Is de natuurlijke tand nog aanwezig maar sterk beschadigd? Dan kan een kroon of een andere restauratie worden overwogen.
Ontbreekt een tand volledig? Dan kan bijvoorbeeld een brug of implantaat een mogelijkheid zijn.
Daarbij kijken we naar de conditie van de omliggende tanden, hoeveelheid gezond tandweefsel, tandvlees, kaakbot, beet en uw persoonlijke wensen.
Soms is een andere oplossing dan een kroon, brug of implantaat zelfs geschikter.
Daarom begint de keuze altijd met onderzoek van uw gebit.
Advies over een kroon of brug in Leiden
Heeft u een beschadigde tand of ontbreekt er een tand of kies?
Bij We Smile Tandartsen in Leiden kunnen we uw gebit onderzoeken en bespreken welke mogelijkheden er zijn om de tand te herstellen of de ontbrekende ruimte te vervangen.
Wanneer een kroon of brug geschikt is, kunnen we met een digitale mondscan uw gebit nauwkeurig registreren voor het vervaardigen van de restauratie.
Wanneer een implantaat mogelijk een betere optie is, kunnen we de mogelijkheden met u bespreken en u voor implantologische behandeling verwijzen.
Wilt u weten welke oplossing bij uw gebit past? Maak dan een afspraak voor persoonlijk advies.